Frá ófaklærdum til faklærd – gott fyri allar partar
Frá ófaklærdum til faklærd – gott fyri allar partar
Í Føroyum finst ein stórur hópur av ófaklærdari arbeiðsmegi. Ein av bólkunum starvast sum hjálparfólk á pedagogiska økinum, tað veri seg á dagstovnum, serstovnum, verkstøðum, sambýlum o.s.fr. Somuleiðis finst ein stórur bólkur, sum starvast sum dagrøktarar, og hesi eru flest øll ófaklærd.
Hóast stórt tal av námsfrøðingum verða útbúgvin á hvørjum ári, er tað ein sannroynd, at tað í ávísum økjum í landinum ofta er torført hjá dagstovnum at fáa nøktandi tal av pedagogum í starv, tí hesi tykjast heldur velja sær størv aðrastaðni. Tí eru hjálparfólkini í ávísum føri ein tann berandi starvsfólkamegin á dagstovnunum. Og tað merkir, at tað hevur stóran týdning at fáa styrkt tað fakliga støðið hjá hjálparfólkunum við, at tey kunnu fáa eina útbúgving. Harumframt er tað helst meiri gevandi og nøktandi hjá hjálparfólkunum at fara til arbeiðis aftaná, at tey hava haft møguleika fyri at styrkt um sínar ofta drúgvu arbeiðsførleikar við nakað av teori og pedagogiskum amboðum.
Hesar royndir eru vælkendar frá útbúgvingunum á heilsuøkinum, har arbeiðsmegin fyri fáum árum síðan var ófaklærd, og har man í dag kann útbúgva seg til heilsuhjálpara og heilsurøktara. Tí hevur heilsuøkið sum heild fingið eitt førleikalyft.
Fyri ein stóran part av teimum ,sum starvast sum ófaklærd letur tað seg ikki gera at fara á Fróðskaparsetrið at lesa til námsfrøðing, tí her krevst miðnámsprógv ella líknandi. Ein partur av ófaklærdu arbeiðsmegini er tilkomin fólk, sum hava trupult við at lúka krøvini til námsfrøðiútbúgvingina, og hava kanska heldur ikki fíggjarligar møguleikar at fara undir so langan lestur.
Grannalondini hava sett á stovn útbúgving til “pædagogisk assistent”. Útbúgvingarnar eru ikki heilt eins í grannalondunum, men eru áleið 2 ára langar og hava sum krav, at umsøkjarin hevur 10. floks prógv, ella 9. flokk og arbeiðsroyndir. Í grannalondunum hava fólk møguleika at fara beinleiðis víðari til námsfrøðing, tí har er námsfrøðiútbúgvingin ikki á universitetsstøði. Henda trupulleika kann man loysa í Føroyum við annaðhvørt at leingja pedagoghjálpara útbúgvingina, ella bjóða eitt ískoytisskeið til tey, sum ætla sær undir víðari lestur. Her má møguleikin at útbúgva seg víðari og allatíðina at kunna byggja á verandi útbúgvingar vera til staðar. Tí er eitt ískoytisskeið ein góð loysn, tí rúm má bæði vera fyri teimum, sum einans ynskja ta útbúgvingina, eins og fyri teimum, sum vilja lesa víðari.
Ófaklærda arbeiðsmegin er ein viðbrekin bólkur. Tey eru í størri vanda fyri at enda í arbeiðsloysi og harvið uttan fyri arbeiðsmarknaðin í annaðhvørt avmarkað tíðarskeið ella longri. Hetta kann so aftur hava við sær aðrar sosialar trupulleikar tengdar at støðuni. Við at seta útbúgvingina á stovn fáa fólk møguleika at fáa tættari tilknýti til arbeiðsmarknaðin, og harvið aloftast betri livikor. Uppskotið skal tí síggjast sum liður í at steðga fólkafráflytingini og sum førleikamenning av arbeiðsmegini.
Skúladepilin í Suðuroynni hevur arbeitt við hesi ætlan eina tíð, og tey meta seg før fyri at bjóða útbúgvingina út. Fyrireikandi fundir hava verið millum Skúladepilin og Mentamálaráðið, og partur av forarbeiðnum er gjørt.
Tað er umráðandi ,í eini tilgongd við at stovnaseta nýggja útbúgving, at hava allar partar við, tí er tað sjálvsagt, at Pedagogfelgið, Fróðskaparsetrið og Skúladepilin i Suðuroynni samstarva við
Mentamálaráðið um útbúgvingina, og at aðrir relevantir partar vera við eftir tørvi.
Sirið Stenberg og Gunvør Balle
Tjóðveldi
