Lýsing

Fólkaheilsuráðið: Tey, sum ikki drekka hava góð familjusambond, góðar vinir, góða heilsustøðu og virkið frítíðarlív

SKRIVAÐ: Fólkaheilsuráðið  |  11.09.2019 - 09:50 Tíðindaskriv Tíðindi

Fólkaheilsuráðið mælir Kommununum til at gera tað ókeypis hjá ungdómi at luttaka í ítróttarfelagsskapum og øðrum frítíðarvirksemi. Tað er umráðandi, at varpa ljós á alkoholnýtslu, tí kanningar vísa, at høg nýtsla av alkoholi í langa tíð førir til medisinskar sjúkur, og at fyllskapur ofta førir til akutta vanlukkur og skaðar, sum so frá líður ofta ger fólk sjúk.

Fólkaheilsuráðið á Nordisk Rusmiddel Seminar 2019 í Nuuk:

24 umboð frá NRS felagsskapinum saman við umboðum í Grønlendsku landsumsitingini og starvsfólkum, sum arbeiða á rúsevnisøkinum í Grønlandi tóku lut á seminarinum. 

Tað er umráðandi, at varpa ljós á alkoholnýtslu, tí kanningar vísa, at høg nýtsla av alkoholi í langa tíð førir til medisinskar sjúkur, og at fyllskapur ofta førir til akutta vanlukkur og skaðar, sum so frá líður ofta ger fólk sjúk.

Tað er prógvað, at avmarkað atgongd minkar um rúsdrekkanýtsluna. Øll londini í NRS samstarvinum, uttan Danmark og Grønland hava einkarsølu. Aldursmarkið fyri at keypa øl og vín í londunum, sum eru við í NRS samstarvinum liggur millum 16 og 18 ár, meðan aldursmarkið fyri at keypa spiritus liggur millum 18 og 20 ár. Í Føroyum er aldursmarkið í báðum førum 18 ár, men kanska átti markið fyri spiritus verið sett upp til 20 ár. 

Tað var áhugavert at hoyra, hvussu íslendingar hava fingið broytt alkoholnýtsluna munandi millum ung. Í 90inum lógu ung í Íslandi á sama høga støði sum danskur ungdómur, tá ið tað kom til alkoholnýtslu, og tí byrjaðu Íslendingar at seta inn á fleiri økjum. Tey fóru undir at kanna, hvat tey, sum ikki drekka, hava í felag. Tað vísti seg, at hesi høvdu góð familjusambond, góðar vinir, góða heilsustøðu og virkið frítíðarlív. Hetta er m.a. í tráð við høvuðsboðskapin í ABC fyri sálarliga heilsuverkætlanina og nýggja ABC áktakið “Kveik Ung” hjá Fólkaheilsuráðnum.

Íslendingar fóru m.a. eisini undir at organisera ítróttin betur, settu útgongubann inni á ávísum støðum ávísar tíðir og styrktu foreldra samstarvið. Foreldraumboð skuldu m.a. vera í skúlastýrinum eisini á miðnámi, sum vit kanska skulu arbeiða fyri í Føroyum. Ongar barnaveitslur uttan tilsýn av vaksnum og promillumarkið fyri at koyra bil bleiv sett til 0,2. Íslendsku kommunurnar geva øllum møguleika ókeypis at taka lut í frítíðarvirksemi, sum er upplagt at føroysku kommunurnar eisini gera.

Øll londini banna lýsingar við rúsdrekka, uttan Danmark og Grønland, har tað bert er bannað at rætta lýsingar við alkoholi til børn og ung.

Vegleiðingar hjá NRS londunum minna nakað um hvørt annað. Norra brúkar tó ikki vegleiðingina 7/14 alkohol eindir longur, hetta tí tey meta, at gransking ikki vísir nóg týðiligt, at ein ávís nøgd hevur heilsuligan virknað. M.a. vísir nýggj gransking eisini at lægri nøgdir enn 7/14 eisini kunnu vera heilsuskaðandi. WHO hevur sum so onga beinleiðis vegleiðing, men 7/14 er mark í sambandi við munandi økta vanda fyri heilsuskaðum, og tað hevur ikki verið ætlanin hjá WHO at brúka 7/14 alkohol eindir, sum mark fyri, hvat tú kanst drekka.

Fólkaheilsuráðið fer nú at umrøða, hvørt tilmælið í Føroyum skal broytast til drekk minst møguligt, men við tilvísing til nøgdir, har vandin fyri heilsuskaðum økist hagfrøðiliga.

Vit gerast alsamt eldri og spurningurin er, hvussu vit skulu fyrihalda okkum til alkoholnýtsluna hjá eldri borgarum, og hvussu skulu røktarfólk fyrihalda seg á røktarheimum, har alkohol fyllir meir og meir, og hvussu skulu heimahjálparstarvsfólk fyrihalda seg til tey, sum búgva heima. Fólkaheilsuráðið fer eisini at koma við átøkum, sum viðgera alkoholnýðslu og eldri.

Samanumtøka frá seminarinum kann lesast her.

Samtøka PDF

 

Lýsing
Seinastu tíðindini
GLOYMDUR - bókaframløga í Klaksvík
Vísindavøkan 2019 verður í dag
Fólka­tinglimir vitja Kaj Leo Holm Johann…
KÍ er best umboðað á U16-lands­liðnum
StÍF hevði munin
Málini hjá Páll hava havt stórt virði
Betri samtakið gott hálvár
Takuya Matsunaga fingið nýtt felag
Akademikarir í Klaksvík
VIDEO: Nýggi Klakkur fyrrver­andi GEIR II
Líggjas: Eitt stórt stig víðari við línu…
Sp/­F Undir Klakki keypt nýtt línuskip
Úr savninum: Samrøða við Jóannes Leivska…
Sjørnan tekur ímóti StÍF í kvøld
Stórt tunnilsblað mikudagin
J. &. K. Petersen byrjaðir við bátahylin…
Mjølnir hevur aðalfund
Páll - Myndir frá dystinum í kvøld
Frá Kaldbak til Ánurnar
Væl er sáað