Viðurskiftini millum Føroyar og Danmark mugu skipast av nýggjum. Í langa tíð hevur verið greitt, at skjótt 77 ára gamla Heimastýrislógin hevur tænt fyri seg, og tíðin er komin til eina aðra skipan.

Tummil upp ella niður

Tað fer komandi gerðarrættarniðurstøðan um føroyskan limaskap í WTO eisini at vísa. Sama hvør niðurstøðan verður. Vendir tummilin upp, so er tað aftur ein staðfesting av, at vit – sum vit eisini skulu – hava rættindi og heimildir, sum danir annars vanliga tvíhalda um, at grundlógin ikki loyvir. Vendir tummilin niður, so er tað enn eitt dømi um, at verandi karmar eru alt ov trongir.

Politiska skipanin eigur av tí sama at fara undir arbeiðið at fáa staðfest ein samstarvssáttmála millum Føroyar og Danmark, sum tvey sjálvstøðug og javnsett lond í politiskum felagsskapi.

Sleppa ikki framat

Tað er tildømis ein afturvendandi avbjóðing, at vit ikki fáa limaskap í altjóða felagsskapum og ikki sleppa at umboða okkum sjálvi allastaðni. Tað avmarkar í onkrum førum møguleikarnar at menna okkara vælferð og vinnulív. Hendan støðan er eisini alt annað enn virðilig fyri fleiri av okkara góðu ítróttafólkum, sum verða kroyst at kappast millum heimsins bestu undir Dannebrog.

Við hørðum arbeiði, trýsti og forstáilsi er føroyska sjálvræðið víðkað so hvørt undir Heimastýrislógini. Men vit verða framvegis ikki viðurkend og boðin inn, tá ið vit banka upp á dyrnar í ST, WTO, Norðurlandaráðnum, IOC og aðrastaðni. Eg eri eisini sannførdur um, at verandi skipan heldur ikki lættir um møguleikarnar at vinna okkum neyðugu handilssáttmálarnar ella heilsufrøðiligu sáttmálarnar, sum skulu vera grundarlag undir størri vinnuligari virðisøking.

Praktiskan felagsskap

Støðan krevur, at vit í Føroyum á tryggum grundarlagi endurhugsa felagsskapin við Danmark og Grønland av nýggjum. Vit skulu semjast um eina konstruktión, ein rúmsáttan politiskan felagsskap, har Føroyar kunnu verða viðurkendar sum sjálvstøðugur limur í ST.

Tað eru ymiskir møguleikar at skipa ein øðrvísi og praktiskan felagsskap, so vit í Føroyum fáa størri rásarúm og betri møguleikar at menna okkara sosialu vælferð. Tað er jú høvuðsendamálið við arbeiðinum, tí okkara viðurskifti við Danmark ávirka, hvussu Føroyar kunnu mennast í tíðini, sum kemur.

Initiativið skal koma úr Føroyum við stórari fólksligari undirtøku. Endar tað hinvegin aftur sum politiskt klandursmál herheima, so koma vit ongan veg.

Uni Holm Johannesen
Løgtingsmaður fyri Javnaðarflokkurin